نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• فرهاد آذرمی آتاجان

دانشیار، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

چکیده

علیرغم اهمیت آگاهی از ویژگی‌های خاک در تولیدات کشاورزی، اطلاعات مربوط به ویژگی‌های خاک در باغ‌های پسته و عناب محدود است. هدف از این مطالعه ارزیابی ویژگی‌های شیمیایی و بیولوژیکی خاک اطراف ریشه درختان پسته و عناب در دشت بیرجند است. برای این منظور، نمونه‌های خاک از ناحیه ریزوسفر 10 باغ پسته و عناب در شهرستان‌های بیرجند و خوسف تهیه و ویژگی‌های مختلف آنها از جمله بافت، قابلیت هدایت الکتریکی (EC)، واکنش خاک (pH)، ماده آلی (OC)، پتاسیم قابل جذب (K)، جمعیت باکتریایی (BP)، تنفس پایه (BR)، تنفس برانگیخته (SIR) و کربن زیست توده میکروبی (MBC) با استفاده از روش‌های استاندارد تعیین شد. نتایج نشان داد که مقدار EC، pH، OC، K، BP، BR، SIR و MBC در ریزوسفر درختان پسته به‎ترتیب در دامنه dS/m 54/9-28/4 ، 20/8-53/7، 51/0-11/0 درصد، mg/kg 270-182 ، CFU/g.soil 105×1/62- 105×18/1، mg CO₂/g.soil.day 21/0-09/0، mg CO₂/g.soil.day 18/1-33/0 و mg C/100 g.soil 35/1-15/0 و در ریزوسفر درختان عناب به ترتیب در دامنه dS/m 0/11-41/5 ، 20/8-50/7، 39/0-15/0 درصد، mg/kg 340-215 ، CFU/g.soil 104×40/8- 104×79/0، mg CO₂/g.soil.day 09/0-03/0، mg CO₂/g.soil.day 38/0-15/0 و mg C/100 g.soil 87/0-31/0 متغیر بود. رابطه معکوس بین فعالیت میکروبی (اندازه‌گیری شده توسط BP، BR و MBC) و شوری خاک، به ویژه در ریزوسفر درختان عناب مشاهده شد. نتایج این مطالعه نقش مهم ماده آلی را در تنظیم جمعیت و فعالیت میکروبی خاک در ریزوسفر درختان پسته و عناب را نشان می‌دهد. شناخت ویژگی‌هایی مانند مقدار ماده آلی، جمعیت میکروبی، تنفس و کربن زیست‌توده، می‌تواند در مدیریت تغذیه درختان پسته و عناب کمک کند.

کلیدواژه‌ها

• تنفس میکروبی
• چرخه عناصر غذایی
• ریزجانداران خاک
• شوری
• ماده آلی

عنوان مقاله [English]

Evaluation of microbial, biological and chemical soil characteristics in the rhizosphere of pistachio and jujube trees in the orchards of Birjand plain

نویسنده [English]

• Farhad Azarmi-Atajan

Associate Professor, Department of Soil Science and Engineering, Faculty of Agriculture, University of Birjand, Birjand, Iran.

چکیده [English]

Despite the importance of knowing about soil properties in agricultural production, information regarding soil properties in pistachio and jujube orchards is limited. Therefore, the aim of this study is to evaluate the chemical and biological properties of the soil around the roots of pistachio and jujube trees in the orchards of Birjand plain. To determine the properties of the soil, samples were prepared from the rhizosphere of 10 pistachio and jujube orchards in the cities of Birjand and Khusf, and their various properties, including texture, EC, pH, organic matter, available potassium, bacterial population (BP), basal respiration (BR), substrate-induced respiration (SIR), and microbial biomass carbon (MBC), were determined . The results showed that the chemical and biological indices of soil including EC, pH, OC, available K, BP, BR, SIR and MBC varied in the range of 4.28-9.54 dS/m, 7.53-8.20, 0.11-0.51%, 215-340 mg/kg, 1.18×105-62.1×105 CFU/gr.soil, 0.09-0.21 mg CO₂/gr.soil.day, 0.33-1.18 mg CO₂/gr.soil.day and 0.15-1.35 mg C/100 gr.soil for pistachio trees and in the range of 5.41-11.0 dS/m, 7.50-8.2, 0.15-0.39%, 182-270 mg/kg, 0.79×104-8.40×104 CFU/gr.soil, 0.03-0.09 mg CO₂/gr.soil.day, 0.15-0.38 mg CO₂/gr.soil.day and 0.31-0.87 mg C/100 gr.soil for jujube trees, respectively. An inverse relationship between microbial activity and soil salinity is observed,. In the case of jujube, soils with higher salinity exhibited lower bacterial populations, respiration rates, and microbial biomass, highlighting the importance of managing salinity levels to maintain soil microbial health and fertility. This study highlights the significant role of organic matter in regulating soil microbial populations in the rhizospheres of pistachio and jujube trees.

کلیدواژه‌ها [English]

• Microbial respiration
• Nutrient cycling
• Organic matter
• Salinity
• Soil microorganisms