این پژوهش با هدف ارزیابی کارایی فیزیکی و اقتصادی مصرف آب در واحدهای تولیدی محصولات گلخانه‌ای استان خراسان جنوبی و مقایسه آن با کشت فضای باز انجام شد. بدین منظور داده‌های پژوهش از طریق پرسش‌نامه و آماربرداری میدانی از 202 گلخانه فعال در شهرستان‌های مختلف استان خراسان جنوبی در طول دوره تولیدی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ جمع‌آوری شد. شاخص‌های مورد بررسی شامل عملکرد، حجم آب مصرفی، کارایی مصرف آب و کارایی اقتصادی آب برای محصولات خیار، گوجه‌فرنگی و فلفل بودند. نتایج نشان داد که عملکرد خیار، گوجه‌فرنگی و فلفل در گلخانه به ترتیب 196450، 198671 و 147965 کیلوگرم در هکتار بود، درحالی‌که این مقادیر در فضای باز به ترتیب 35272، 23363 و 16363 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. همچنین کارایی مصرف آب در گلخانه برای خیار، گوجه‌فرنگی و فلفل به ترتیب 25/16، 13/15 و 85/14 کیلوگرم بر مترمکعب بود که نسبت به فضای باز به ترتیب 5/8، 8/14 و 4/14 برابر افزایش نشان داد. از نظر کارایی اقتصادی نیز خیار گلخانه‌ای با 10731402 ریال بر مترمکعب، گوجه‌فرنگی با 10546689 ریال بر مترمکعب و فلفل با 5343465 ریال بر مترمکعب، مقادیر بالاتری نسبت به کشت فضای باز داشتند. نتایج همچنین نشان داد که گلخانه‌های با مساحت 1000 تا 3000 مترمربع و زمان کاشت فروردین تا خرداد، بیشترین عملکرد و کارایی مصرف آب را به خود اختصاص داده‌اند. در مجموع، مقایسه سه محصول مورد مطالعه نشان داد که خیار گلخانه‌ای از نظر هر دو شاخص کارایی فیزیکی و اقتصادی مصرف آب، مناسب‌ترین و مزیت‌دارترین محصول برای شرایط استان خراسان جنوبی است؛ زیرا هم بالاترین کارایی مصرف آب و هم بیشترین کارایی اقتصادی را در بین محصولات بررسی‌شده به خود اختصاص داد؛ بنابراین، کشت گلخانه‌ای به‌ویژه برای محصول خیار، می‌تواند راهکاری مؤثر برای افزایش بهره‌وری آب، ارتقای سودآوری و پایداری تولید در شرایط کم‌آب استان خراسان جنوبی باشد.