نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• سعیده فیروزی ¹
• نصراله کلانتری ²
• هادی محمدی ³

¹ دانشجوی دکتری، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

² استاد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

³ دانشجوی دکتری، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.

چکیده

دشت زیدون با مساحت تقریبی 370 کیلومتر مربع، در جنوب‌غرب شهرستان بهبهان در فاصله تقریباً 180 کیلومتری شهرستان اهواز در استان خوزستان واقع شده است. به منظور شناخت ویژگیهای هیدروژئوشیمیایی منابع آب زیرزمینی و تعیین عوامل طبیعی موثر بر کیفیت آن، از 11 محل در بهار 1400 نمونه برداری انجام شده است. در این مطالعه جهت بررسی پارامترهای موثر بر کیفیت آب زیرزمینی آبخوان دشت زیدون از تلفیق روشهای گرافیکی پایپر و نمودارهای هم ارزش و روشهای آماری تحلیل عاملی، ضرایب همبستگی و تحلیل خوشه ای استفاده شده است. با توجه به نمودارهای گرافیکی، تیپ غالب آب زیرزمینی در این دشت کلریدسدیم می باشد. در روش تحلیل عاملی دشت زیدون 2 عامل زمین زاد مورد بررسی قرار گرفت. عامل یک ارتباط قوی میان سدیم و کلرید را نشان می دهد که می تواند ناشی از فرایندهای شیمیایی و انحلال کانیهای تبخیری در منطقه باشد. عامل دوم ارتباط قوی بین کلسیم و سولفات را نشان می دهد که می توان به انحلال کانی‌های سولفاته مانند ژیپس و انیدریت در سازندهای موجود در منطقه نسبت داد. براساس تحلیل خوشه ای نمونه های آب زیرزمینی در دو دسته قرارمی گیرند.

کلیدواژه‌ها

• آبخوان دشت زیدون
• هیدروشیمی
• روش های آماری
• تحلیل عاملی

موضوعات

• آبخوان وقنات

عنوان مقاله [English]

Integration of hydrochemical and statistical methods to evaluate the chemical quality of groundwater resources in the Zeydon plain, Khuzestan province

نویسندگان [English]

• Saeideh Firoozi ¹
• Nasrullah Kalantari ²
• Hadi Mohammadi ³

¹ PhD Student, Department of Geology, Faculty of Earth Sciences, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.

² Professor, Department of Geology, Faculty of Earth Sciences, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.

³ PhD Student, Department of Geology, Faculty of Earth Sciences, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.

چکیده [English]

The Zeydon alluvial plain with an area of approximately 370 Km2 is located in the south west of Behbehan City and at about 180 km from Ahvaz in Khuzestan province.To understand the chemical characteristics of groundwater resources of the Zeydon plain and the natural impacting factors affecting the groundwater quality, groundwater sampling was conducted in the spring 1400. To assess the chemical quality of groundwater from a combination of hydrochemical methods including Piper diagram and iso-values maps and statistical methods such as factor analysis, correlation and cluster analysis were used. The dominant water type in the plain is sodium-chloride and the factor analysis indicated two geogenic factors. The first factor depicted strong relationship between sodium and chloride reflecting hydrochemical processes related to evaporate minerals and the second factor displays robust correlation between calcium and sulphate resulting from dissolution gypsum and anhydride minerals. Based on cluster analysis groundwater samples fall into two catagories.

کلیدواژه‌ها [English]

• Zeydon plain aquifer
• hydrochemistry
• statistical methods
• factor analysis