ارایه تکنیکهای نوین دلفی و تاپسیس در تعیین مکانهای مناسب استحصال آب زیرزمینی جهت شرب ( مطالعه موردی: دشت رشتخوار)

نویسندگان

1 ۱- کارشناس ارشد مهندسی منابع آب ،دانشگاه بیرجند

2 استادیار گروه علوم و مهندسی آب ،دانشگاه بیرجند

3 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه بیرجند

4 کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی، کارشناسی ارشد شرکت آب منطقه ای

چکیده

کاهش کیفیت آب­های زیرزمینی که  ناشی از برداشت های بی رویه از این  منبع است، باعث شده شناسایی مکان های مناسب به منظور استحصال آب زیرزمینی برای شرب امری مهم  تلقی شود. هدف از این پژوهش تعیین مکان های مناسب استحصال آب شرب در دشت رشتخوار با استفاده از تکنیک دلفی و تاپسیس است که در تکنیک دلفی طبق نظرات خبرگان، وزن زیرمعیارها و معیارها تعیین گردید و در لایه های رستری آنها ضرب شده تا نقشه نهایی حاصل شود. در تاپسیس با استفاده از ماتریس تصمیم گیری، وزن زیر معیارهای مورد مطالعه تعیین گردید، سپس به رتبه بندی زیر معیارهای منتخب پرداخته شد. معیارها شامل حذف آب، فیزیوگرافی حوضه، زمین شناسی، بررسی اقتصادی و اجتماعی و زیرمعیارها عبارتند از: کیفیت و کمیت آب، ضریب قابلیت انتقال، ضخامت آبرفت،  فاصله از جاده، فاصله از خطوط انتقال برق، فاصله از شهر و روستا، شیب حوضه و سازندهای زمین شناسی بودند. نتایج مقایسه انجام شده دو تکنیک، در درصد مساحت ها به­ دلیل این­که کای اسکوئر (χ2) محاسبه شده 97/5 و کوچیکتر از کای اسکوئر جدول است،تفاوت معناداری با هم نداشت.  با توجه به نقشه ی نهایی آبخوان دشت رشتخوار استعداد آبخوان در پنج کلاس کیفی خیلی خوب، خوب، متوسط، کم و نامناسب کلاسه بندی گردید. در تکنیک دلفی 07/37 درصد  مساحت منطقه مورد مطالعه خیلی خوب و خوب و در تکنیک تاپسیس 27/35 درصد این منطقه را که در قسمت غرب دشت واقع است را خوب و خیلی خوب و قسمت شرق آبخوان برای استحصال نامناسب تشخیص داده شد.

کلیدواژه‌ها


Ahmadi ahangarkalaei, S. 1997. Design utilizing industry to measure and evaluate the level of Iranian handmade carpets, Master Thesis, Department of Industrial Engineering Amirkabir University of Technology, Tehran,.

Azar, A. Rajab Zadeh, A. 2002. Practical Application making, issue, Tehran University, 130-126.

Ahmadi, A. Behyar Dai, A. 1997. Delphi method to determine the priority strategic goals of organizations, Proceedings of the Fifth Conference on Industrial Engineering, University of Science and Technology, Tehran

Bbaran, S. Honarbakhsh, n,. 2008. Water situation in Iran and the world crisis. Journal of strategy, 16(48): 12-24.

Chan, F.T.S., and N.,Kumar. 2007. Global supplier development considering risk factors using fuzzy extended AHP-based approach. Omega, 35: 417-431.

Fathi, and. Ejarekar 2002. Demand for Excellence, Patterns and Techniques, Regional Planning and Development, Khosibin Publications, Tehran, pp. 19-17.

Hadar, M., and Hader, S. 1995. Delphi und    Kognitions Psychologie  :EinZugangzurheoretischenFundierung der Delphi-Methode, in: ZUMA-Nachrichten, vol. 37, No. 19.

Hwang,C. L., and K.,Yoon. 1981. Multiple attribute decision making: methods and applications.Springer, Berlin.

Keshavarz, A,.Khashei. A,.AndNajafi, M,.h,  2012 . Locating suitable for drinking water extraction using fuzzy hierarchical analysis Case study: (Birjand aquifer).Journal of Water and Wastewater. 3: 142-135.

Khodaee, k. Shahsavari, V. Etebari, b. 2006. Jovin aquifer vulnerability assessment using  DRASTIC and GODS. Iran Geological  Journal, 2( 4) 73-81.

Nakhaee, M,.Vadiatee, M,. 2012. Drinking water quality evaluation using Analytical Hierarchy Process (AHP) strongly Dargaz in GIS, Journal of Water Research. 11: 121-115.

Sedaghat, M,. 2012 Land and water, groundwater .The second edition, published by University PN.

Saberi, A,.Rngzn, k. Mahjuri, R,.Keshavarz, M 2011. assess the potential mapping of groundwater resources by integrating GIS into the Analytic Hierarchy Process AHP arc Taghdis Khuzestan province, Journal of Geology and Advanced Application. 6:20-11

Taherkhan, M,. 2007. Application of TOPSIS in determining priorities for agricultural industries in rural areas, Economic Research Journal, No. 6: 37-28.

Tsai, H.Y., Huang, B.H. & Wang, A.S. 2008. Combining ANP andTOPSIS concepts for evaluation the performance of property-liability insurance companies. Journal of Social Sciences, 4(1), 56-61